Sara Benhamou

Mijn werk houdt zich bezig met het spanningsveld tussen camouflage en identiteit. Dat heeft te maken met de eigentijdse problematiek met betrekking tot migratie, assimilatie, exclusie. Als migrant leef je feitelijk tussen twee identiteiten in: die van de plek waar je vandaan bent gekomen en die nooit verdwijnt maar die ook niet meer ‘thuis’ is en die van de plek waar je naartoe bent gegaan waar je kunt leven maar die niet zo gauw een natuurlijk ’thuis’ wordt – de identiteit van de migrant is eigenlijk altijd onderweg.

Om allerlei redenen is dat niet altijd een situatie die een veilig gevoel geeft. In mijn werk wordt die veiligheid, die vanzelfsprekendheid van een situatie waarin men geworteld is, wel gezocht maar niet gevonden. In mijn werk wordt een soort tussenoplossing gevonden in camouflage, de camouflage van een identiteit de zelf niet vaststaat: in zekere zin is er dus sprake van een dubbele camouflage. De camouflage wordt dan zelf een paradoxale identiteit.

De personages in mijn werk zijn dan ook meestal geen personen in de zin van herkenbare individuen, ze zijn inderdaad meer acteurs die hun eigen identiteit spelen met de camouflage daarvan als middel.

Soms gebruik ik de frottage-techniek die krachtens zijn aard altijd een enigszins diffuus beeld oplevert als een kopie van iets anders, met andere woorden: tot in de techniek zet de camouflage van de identiteit zich voort. In veel werken lijken de personages uit het niets op te doemen of er juist in te verdwijnen: korte kijkjes in de grote onveilige wereld, een reis heen en weer van niets naar nergens waarbij de personages zich niet blootgeven.

Als ik het in termen van tijd moet formuleren zou ik zeggen dat veel personages een soort ongedefinieerde archetypes zijn, die zich eerder in een mythische dan in een historische tijd bevinden. Ze staan ook niet alleen voor zichzelf als zich camouflerende personen maar voor een eeuwige menselijke existentieproblematiek die uit drie lagen bestaat: het intrapersoonlijke conflict in het formuleren van de eigen identiteit, het interpersoonlijke, sociale contact waarbij identiteit in hoge mate mede wordt bepaald door de Ander (en vice versa) en het sociologische conflict van groepen (naties, volkeren, rassen, maatschappelijk gedefinieerde groepen) dat tot angst voor het bekendmaken van de eigen identiteit kan leiden hoewel die identiteit juist groepsbepaald is maar soms beter gecamoufleerd kan worden.

Wat laat ik zien en wat niet? In hoeverre is benoeming, definitie, assertief en zelfbewust en in hoeverre bedreigend en stigmatiserend?
Die vraag keert steeds in allerlei vormen terug in mijn werk. Ik hanteer daarbij geen stilistische consistentie, in principe kan het werk alle denkbare vormen hebben: op zich misschien alweer een camouflage. Een enkele keer maak ik dit beeldend expliciet door daadwerkelijk camouflagestof te gebruiken, als een lege huls waaruit de ‘echte’ identiteit (voor zover we nog weten wat dat was) verdwenen is.

Misschien komt er een tijd waarin camouflage niet meer nodig is en de Ander (in of buiten onszelf) niet langer een potentiële bedreiging vormt. Misschien worden de personages in mijn werk dan personen…..

Printversie van deze pagina

Sara Benhamou - Oran 1957 Algerije


Opleiding:
Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst, Den Haag 2005

Exposities:
2010
Het Expertise Centrum, Den Haag (duo)
2009
Galerie De Medici, Nunspeet
2008
"Winternest", Nest/DCR, Den Haag
“I’m not here”, Nest/DCR, Den Haag
“Oorlog”, Haagse Kunstkring
Kasteel van Rhoon (duo)
“Vrouw en religie”, Universiteit Leiden
“Op uitnodiging II/ (ex) MEHK”, Pulchri Studio, Den Haag
Suzanne Biederberg Gallery, Amsterdam (duo)
2007
“Ground 2”, DCR, Den Haag
”Voorstel voor”, DCR, Den Haag
Stadsgalerie Gouda
2006
“Kunstenaars documentatie”, Stroom, Den Haag
“Inspired by Spinoza”, Vrije Academie, Den Haag
“Ground 1”, Zcala, Den Haag
2005
“Portrait of a/the [(non) western] artist”, Vrije Academie, Den Haag
2004
“Freedom of speech”, Vrije Academie, Den Haag

Opdrachten/projecten:
2010
De verwondering
2006,
Joods Kindermonument, Den Haag
www.joodskindermonument.nl